Derk Bolt en Eugenio Follender
Foto van Eva Jinek

"We waren gewoon een pakketje dat bewaakt en bezorgd moest worden"

Heel Nederland zat een week lang in spanning over het lot van Derk Bolt en Eugenio Follender. De verslaggever en cameraman van het KRO-NCRV-programma Spoorloos werden in Colombia ontvoerd door de guerrillabeweging ELN. In het weekend van 25 juni kwamen ze vrij. Derk en Eugenio vertellen over hun ontvoering, de omstandigheden waarin ze werden vastgehouden en de dagenlange onzekerheid.

Still from video

Het ging om de camera

Het duo was in het noordwesten van het land aan het werk. Toen ze klaar waren met filmen, werden ze volgens Eugenio op een zeer agressieve manier benaderd door een motorrijder die naast hen kwam rijden. Die wilde de camera hebben waar ze net mee gefilmd hadden. "Hij trok zo’n handkanon en richtte dat op ons. Dus we voelden ons nogal bedreigd."

Handen boven je hoofd

Ze dachten als vanzelfsprekend aan een beroving. Als een bezetene reden ze terug het dorp in waar ze net geweest waren. Je kunt immers beter tussen de mensen zijn dan op een verlaten plek. In het dorp kwamen er twee andere motorrijders bij rijden die ook grote pistolen in hun handen hadden. Toen ze dat zagen, stapten ze volgens Eugenio uit de auto. Met de handen boven het hoofd. Ze probeerden de boel te sussen, de situatie te de-escaleren. "Op dat moment begrepen we totaal niet waarom we aangehouden werden." Pas later hoorde Derk dat ze dachten "dat we infiltranten waren en via satellieten contact hadden met de CIA."

"De ontvoerders waren nerveus"

Vervolgens werden ze in de auto meegenomen een stuk het dorp uit. Het was volgens Eugenio een chaos, de ontvoerders waren erg geagiteerd en nerveus. Weer moesten ze uitstappen en werden ze ondervraagd. Weer werden hun spullen, waaronder een drone, bekeken.  "Er werd ons door de dorpsraad verteld dat het guerrilla’s waren en dat ze ons niks zouden doen. Maar dat geloof je echt niet in die situatie." 

In het donker bij de rivier

Uiteindelijk werden ze naar een plek bij de rivier gebracht.  Toen het donker was, arriveerde daar dan de leider van de cel, een commandant met soldaten. Derk vroeg: "Gaan jullie ons doodschieten, want we zijn heel erg bang." De commandant antwoordde: "Wel nee joh, ben je helemaal gek geworden. Maar we gaan dit wel uitzoeken."

guerrillabeweging ELN
guerrillabeweging ELN

"We waren gewoon een pakketje"

De bedoeling was om in beweging te blijven, want dan kregen de militairen geen kans om aan te vallen. Ze moesten gaan lopen. Op hun gymschoentjes door de donkere jungle. Ze werden over het algemeen 's nachts vervoerd door de commando’s die de jungle goed kenden en een behoorlijk tempo hadden. "Voor ELN waren we gewoon een pakketje dat bewaakt en bezorgd moest worden", zegt Eugenio.

Vluchten voor het leger

Volgens Derk begon de grote schrik pas toen zij ineens moesten vluchten voor het leger. "Dat was voor ons het punt waarop levensbedreiging evident was." Ze waren erg bang dat het tot een vuurgevecht zou komen tussen de soldaten en guerrillastrijders. Op een gegeven moment kwam er paniek, omdat de helikopters van de militairen erg dichtbij kwamen. "De heli's zaten op ooghoogte en ze keken ons recht aan", weet Derk zich nog te herinneren. De ELN-strijders dwongen hem en Eugenio steeds meer risico's te nemen om uit handen van de militairen te blijven. "We moesten snel van een heuvel af die zo steil was, dat je niet meer kon stoppen. We doken gewoon een gat in in de jungle in en hebben daarna 18 uur gelopen", beschrijft Eugenio.

Terug naar je kinderen

Hij wilde terug naar zijn kids, dat gaf hem kracht. "Maar er komt een punt dat het je bijna niets meer kan schelen", vertelt Eugenio. "Je bent zo vol-ko-men kapot", vult Bolt hem aan. "Die mensen niet, die zijn oersterk. Het is ongelooflijk wat ze kunnen. Een ELN-strijder zei: 'Hee poppetje, pak mijn rugzak vast', en trok mij zo de berg op."

Goed behandeld

De twee zijn goed behandeld door de ELN-strijders. Hun voorkomendheid was volgens Derk erg groot. "We zijn nooit bedreigd met wapens en kregen altijd als eerste koffie en eten." Aan het einde van de ontvoering bood een commandant hem zelfs zijn excuses aan.

Waarom gingen ze erheen?

Op de vraag of het wel slim was om naar een rood, dus onveilig, gebied te gaan, antwoordt Derk dat ze op alle fronten hadden geïnformeerd hoe veilig de situatie was. Hen werd van verschillende kanten, van de politie, het leger, chauffeurs die regelmatig deze route rijden, bevestigd dat het veilig was. Er was niemand die hen vertelde dat het beter was om het gebied te mijden. Achteraf gezien, bleken ze op de verkeerde tijd op de verkeerde plek te zijn geweest. "Er was een dag eerder een topman van de ELN opgepakt door het leger. Als reactie werden er acht kinderen gegijzeld die daar op excursie waren. Er was dus wel degelijk vanalles gaande."

Min of meer een bedrijfsongeval

"Wij blijven ons werk doen, ook in Colombia. Ik zou niet zozeer weten waarom we dat niet zouden doen", zegt Derk vol overtuiging. Eugenio ziet de ontvoering min of meer als een bedrijfsongeval. Het is iets dat kan gebeuren als je 25 jaar dit werk doet. Wel lijkt het hen niet slim om naar dit specifieke gebied terug te gaan. Heel veel Nederlanders hebben meegeleefd en zijn hen tot steun geweest, zegt Derk. "Dan is het toch een beetje lullig om weer met open ogen ditzelfde gebied in te gaan."